Co robić gdy prokurator odmawia wszczęcia postępowania?

Łukasz Chmielniak        17 maja 2016        12 komentarzy

Co zrobić gdy prokurator po Twoim zawiadomieniu odmawia wszczęcia postępowania w sprawie lub co prawda wszczyna je, ale szybko umarza?

Czy jest jakaś możliwość zaradzenia takiej sytuacji?

Jeżeli prokurator czynił to w sprawie po raz pierwszy możesz takie postanowienie zaskarżyć do sądu. Jeżeli sąd przychyli się do Twojego zażalenia uchyli zaskarżone postanowienie prokuratora i nakaże mu podjąć stosowne czynności.

Problem pojawia się wówczas gdy prokurator po dokonaniu nakazanych czynności ponownie nie znajdzie podstaw do prowadzenia postępowania i ponownie umorzy postępowanie lub ponownie odmówi jego wszczęcia.

Co robić w takiej sytuacji?

Sprawa nie jest do końca przegrana, aczkolwiek nie można już w takiej sytuacji wnieść do sądu zażalenia.

Co zatem możesz zrobić aby dalej walczyć?

Możesz wystąpić do sądu z tak zwanym subsydiarnym aktem oskarżenia, czyli nie bacząc na prokuratora przybrać rolę oskarżyciela i przedstawić sprawę sądowi do rozstrzygnięcia. Taki zabieg wymaga jednak pewnych nakładów. Przede wszystkim musisz zredagować akt oskarżenia i to co do zasady w takiej formie jakby zrobił to prokurator. Musisz więc wskazać konkretnego oskarżonego, podać jego dane, opisać czyn jaki został przez niego popełniony, wskazać dowody, na jego popełnienie etc. Co najważniejsze taki akt oskarżenia winien być podpisany przez adwokata, zatem jeżeli zlecisz jego sporządzenie adwokatowi on zadba o to, aby spełniał on wymagania formalne. Pamiętaj jedynie, że  subsydiarny akt oskarżenia winien zostać wniesiony do sądu w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia o postanowieniu o ponownym umorzeniu lub ponownej odmowie wszczęcia postępowania w sprawie. Dlatego też po odebraniu takiego postanowienia powinieneś niezwłocznie udać się do profesjonalnego pełnomocnika (jeżeli jeszcze go nie masz) i przedstawić mu sprawę.

Zwrócę Ci również uwagę na najczęstsze błędy, które zdarzają się w praktyce przy tworzeniu subsydiarnych aktów oskarżenia. Otóż pamiętaj, że możliwość sporządzenia takiego aktu oskarżenia istnieje jedynie wówczas gdy prokurator dwukrotnie odmówi wszczęcia lub dwukrotnie umorzy postępowanie w sprawie. Możliwość złożenia subsydiarnego aktu oskarżenia nie jest więc możliwa w przypadku pierwszego umorzenia postępowania lub pierwszej odmowy wszczęcia postępowania, jak również wtedy gdy prokurator najpierw odmówił wszczęcia postępowania, a na skutek złożonego przez Ciebie zażalenia i uchylenia tego postanowienia przez sąd wszczął postępowanie lecz je następnie umorzył.

Pamiętaj również, że postanowienia o umorzeniu postępowania lub o odmowie wszczęcia oraz subsydiarny akt oskarżenia muszą być tożsame przedmiotowo i podmiotowo. Oznacza to, że jeżeli zawiadomiłeś o podejrzeniu popełnienia przestępstwa „p” przez pana „x” i tego dotyczą postanowienia, a następnie wnosisz subsydiarny akt oskarżenia, w którym popełnienie przestępstwa „p” zarzucasz panu „x” i „y”, to w stosunku do pana „y” taki akt nie będzie dopuszczalny.

Jak widzisz subsydiarny akt oskarżenia to ciekawa instytucja prawa, w ramach której możesz stać się oskarżycielem i walczyć przed sądem w sytuacji gdy prokurator odmawia wszczęcia postępowania w sprawie lub takie postępowanie umarza. Aby wnieść taki akt oskarżenia musisz jednak spełnić wiele warunków formalnych, ponosząc przy tym pewne koszty. Z drugiej strony jeżeli oskarżono Cię subsydiarnym aktem oskarżenia pamiętaj, żeby w pierwszej kolejności zbadać czy spełnia on warunki formalne i czy jest w ogóle w sprawie dopuszczalny. Takie wstępne badanie może spowodować, że łatwo będzie można go storpedować już na wstępnym etapie postępowania sądowego, unikając w ten sposób konieczności merytorycznego badania sprawy.

{ 12 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Daniel Anweiler Maj 17, 2016 o 23:44

Spotkałem się pare razy ostatnio z sytuacja, że sąd wyznaczał sprawe na posiedzenie i umarzał. Dopiero zażalenie do SO dawało skutek w postaci uchylenia postanowienia i wytycznych do prowadzenia sprawy. Czy to jakoś ogólna praktyka ostatnio czy tylko ja mam “szczęście” pisać zażalenia?

Odpowiedz

Łukasz Chmielniak Maj 18, 2016 o 07:45

Mi się to niestety (gdy występuję w roli obrońcy) nie zdarza:)))
Pozdrawiam i życzę miłego dnia:)

Odpowiedz

Daniel Anweiler Maj 18, 2016 o 09:25

😀 no tak obrońca zawsze z takiej sytuacji się cieszy 😀

Odpowiedz

Michał Maj 18, 2016 o 12:10

Co w przypadku gdy sąd uwzględni zażalenie i nakaże organowi prowadzącemu postępowanie podjąć określone czynności, zaś organ ten nie zastosuje się do tych powinności (obiektywnie) bądź naszym zdaniem nie zastosował się do tych powinności (subiektywnie) i następnie umorzy postępowanie ? Nie znalazłem rozwiązania, które pozwalałoby przymusić taki organ do podjęcia narzuconych mu działań.

Odpowiedz

Joanna Maliszewska Lipiec 2, 2016 o 01:00

Trafne spostrzeżenia, miałam podobne sytuacje co Daniel. Panie Łukaszu serdecznie dziękuję za ten wpis.

Odpowiedz

Łukasz Chmielniak Luty 15, 2018 o 15:39

Dziękuję bardzo.

Odpowiedz

Prawnik Styczeń 24, 2018 o 00:01

Czyli najlepiej napisać skargę na prokuratora aby ponownie wznowił śledztwo. Dzięki za wpis.

Odpowiedz

Łukasz Chmielniak Luty 15, 2018 o 15:40

Dziękuję bardzo.

Odpowiedz

Kasia Luty 15, 2018 o 12:55

Bardzo ciekawe jest to że jest furtka pozwalająca wszcząć postępowanie, ale droga do niej jest tak zawiła że od samego początku się odechciewa. Może w kolejnym poście przybliżyłbyś jak wygląda przygotowanie do takiego oskarżenia, w sensie subsydiarnego. Pozdrawiam serdecznie 🙂

Odpowiedz

Łukasz Chmielniak Luty 15, 2018 o 15:39

Dziękuję za komentarz:) Napiszę:)

Odpowiedz

Edi Maj 16, 2018 o 11:03

Już kolejny artykuł na ten temat i znowu tylko wysyp przepisów ale nie napisane konkretnie najważniejszego – jak i do kogo zgłosić zażalenie na odmowę wszczęcia postępowania przez prokuraturę. A to jest bardzo ważne! Bo zgłasza się to w ten sposób, że tytułuje się pismo do sądu w miejscu rozpatrywania sprawy przez daną prokuraturę i pismo to, skierowane do sądu wysyła się najpierw do prokuratury. Porypane polskie prawo.

Odpowiedz

Łukasz Chmielniak Maj 22, 2018 o 09:41

Dziękuję za komentarz. Oczywiście jest to kwestia bardzo ważna, jednakże proszę zwrócić uwagę, że pouczenie w tym zakresie zawsze jest przekazane osobie uprawnionej do zaskarżenia orzeczenia. Po wtóre w przypadku postępowania karnego skierowanie pisma do niewłaściwego sądu, czy też prokuratora nie rodzi negatywnych skutków prawnych, pod warunkiem oczywiście, że zostanie wniesione w terminie. Zgodnie bowiem z art 125 K.p.k. Pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Jeżeli zatem zażalenie zostanie wniesione do niewłaściwego organu nie ma powodów do zmartwień, powinno zostać przekazane zgodnie z właściwością.
Pozdrawiam!

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Łukasz Chmielniak Kancelaria Adwokacka Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Łukasz Chmielniak Kancelaria Adwokacka z siedzibą w Katowicach.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem lchmielniak@chmielniak.com.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.